مهارت نه گفتن را میتوان هم در مهارت های ارتباطی و هم در مهارت فن بیان حائز اهمیت دانست.
این مهارت از آن جمله مهارت هایی است که هر انسانی باید از آن در زندگی خود بهره ببرد.
بی شک شماهم حداقل دو سه باری در چنین موقعیت هایی بوده اید؛ که در برابر خواسته های دیگران نتوانستید (نه) بگویید .
چیزی که در این مواقع مانع از گفتن حقیقتِ نه از طرف ما میشود، این است که به خاطر آزرده خاطر نشدن دیگران یا به دلیل فشار های اجتماعی، اعم از فرهنگ یا عرف غالب جامعه، دست به تصمیماتی میزنیم که خلاف میل درونی ماست.
وقتی تصمیماتی میگیریم که واقعا به انجام آن اطمینان نداریم، از درون احساس خوبی نسبت به انجام آن کار نمی کنیم. از طرفی حتی نسبت به خودمان هم حس خوشایندی پیدا نمیکنیم و ممکن است برای بعضی ها به نشخوار فکری هم منجر شود
.
.
برای این که بتوانیم زندگی ای باب میل خود بسازیم و آن را با خاطر آسوده زیست کنیم؛ باید مهارت نه گفتن را بیاموزیم.
برای اینکه بیاموزیم چطور نه بگوییم و در عین حال دیگران را هم، از خود رنجیده خاطر نکنیم باید به چند سوال کلیدی پاسخ دهیم.
اگر ما به هر درخواستی، جواب مثبت بدهیم؛ چه آسیب هایی میبینیم ؟
چطور نه بگوییم که دیگران ناراحت نشوند؟
خواسته های خودمان پس چه میشود؟
راهکار های نه گفتن مودبانه چیست؟
ولی قبل از هر چیز، باید بدانید برای اینکه بتوانید مودبانه «نه» بگویید و پرستیژ خود را حفظ کنید؛ باید، مهارت های ارتباطی خوبی داشته باشید !
.
مقاله بهبود مهارت های ارتباطی میتواند کمک کننده باشد
بهبود مهارت های ارتباطی+ راهکارهای علمی
.
.
استفاده از کلمه (نه) صرفا در تعاملات اجتماعی ما خلاصه نمیشود!
اگر شما شهامت زیست، باب میل خود را دارید؛ (تبریک میگویم) چون شما کسی هستید که بی شک به بسیاری از عواملی که باعث انحراف از اهدافتان میشود، نه میگویید !!! ( البته زیست عقلانی؛ که نه به خود و نه به جامعه آسیب برساند)
اما اگر شما زندگی دلخواه خود را ندارید و به قول معروف (به هر سازی که دیگران میزنند میرقصید)؛ به شما هشدار میدهم ! چون به طور حتم، در آینده با مشکلاتی دست و پنجه نرم خواهید کرد که آرامش روحی و جسمی را از شما خواهد گرفت. آن زمان شما به یک فرد تابع تبدیل میشوید که چون اختیاری از خود ندارید، ناخودآگاه به سمت خواسته ی دیگران متمایل میشوید.
زمانی که میخواهید به دانشگاه بروید یا زمانی که میخواهید همسر مورد علاقه خود را انتخاب کنید یا حتی زمانی که میخواهید نام فرزندتان را انتخاب کنید؛ به مشکل میخورید!
یادگیری این مهارت نه گفتن ؛ به علاوه اینکه میتواند زندگی ای سرشار از آرامش برای شما به ارمغان بیاورد؛ میتواند شما را در مسیر اهدافتان پایدار و ثابت قدم نگه دارد.
به همین دلیل است که اگر یاد بگیریم که چطور نه بگوییم میتوانیم با یک تیر دو نشان بزنیم. نشان اول این است که هم از ایجاد مشکلاتی در آینده پیشگیری کنیم و هم به حفظ سلامت روان خود، کمک شایانی بکنیم.
.
.
با برزبان جاری کردن «بله»؛ امکان دارد، در شرایطی قرار بگیریم که خارج از کنترل ماست و امکان دارد، دست به کارهایی بزنیم که مطابق میل مان نیست.
به همین دلیل ناخواسته و ناخودآگاه، متحمل آسیب هایی در حق خودمان میشویم که جبران آن ممکن است هزینه های مادی و معنوی داشته باشد.
در ادامه به برسی چند دلیل میپردازیم تا ببینیم، چرا نباید «بله» گفت !
.
.
اولین واکنشی که ذهن ما در برابر یک رنج ناخواسته از خود بروز میدهد؛ استرس و اضطراب است.
وقتی که ما در شرایطی قرار بگیریم که آن شرایط را خودمان انتخاب نکرده باشیم؛ به طور ناخوآگاه؛ نگرانی از نتیجه ی آن موقعیت، ما را آزار میدهد .
یک موقعیتی را در نظر بگیرید که اتفاقا استرس زا و طاقت فرسا هم هست، اما چون به در خواست خود در این موقعیت قرار گرفته اید برایتان قابل تحمل تر است.
مانند : موقعیت هایی مثل بچه دار شدن یا مثل مطالعه برای کنکور و …
چون این موقعیت ها را با خواست خود انتخاب کردیم، پذیرششان برای ما دشوار نیست؛ حتی اگر موقعیت های دشواری باشند!
اما اگر آن موقعیت ناخواسته باشد ما را دچار نگرانی میکند (چه آسان و چه سخت)
.
.
اگر دیگران بدانند، شما در هر شرایطی به خواسته های آنها، پاسخ مثبت میدهید و نه نمی گویید.
این مورد خیلی از شما دور نیست که مدام خواسته هایشان را به شما بگویند .
این افراد سعی میکنند از نقطه ضعف های شما در تعامل با خودشان استفاده کنند و شما را وادار به انجام خواسته های خود بکنند
وقتی هم که شما به خواسته های آنها نه میگویید؛ آنها با استفاده از همان نقطه ضعف ها، مسئولیت خودشان را بر دوش شما میگذارند.
تصور کنید که چه چیزی میتواند بدتر و آزار دهنده تر از این باشد که اعتماد به نفس و عزت نفس شما خدشه دار شود و گمان کنید که اختیاری از خود ندارید.
.
مقاله « افزایش اعتماد به نفس » را از دست ندهید
افزایش اعتماد به نفس+تحقیقات جدید+راهکارهای علمی
.
.
زمانی که مهارت نه گفتن را نیاموخته باشید؛ تمام وقتتان در راستای انجام خواسته های دیگران صرف میشود. و دیگر وقتی ندارید که برای خود و زندگی خود صرف کنید!
با یک محاسبه سرانگشتی، میتوانید بفهمید که 24 ساعت در روز زمان کافی برای برآورده سازی خواسته های خود و دیگران نیست!
شما اگر تمام زمان خود را برای درخواست های دیگران بگذارید، پس چه زمانی وقت خواهید داشت که در راستای اهدافتان قدم بردارید؟
پس از اتلاف زمان یکی از مهم ترین مضرات، نداشتنِ این مهارت است.
.
.
مارک منسن در کتاب هنر ظریف بی خیالی در ستایش محدودیت، جمله زیبایی نقل میکند: ( آزادی در محدودیت است)
قطعا زمان هایی را تجربه کرده اید که آنقدر کار داشتید، و در نتیجه هیچ کدامشان را انجام نداده اید!
یک لحظه تصور کنید که ذهن ما یک بطری آب است و 1 لیتر ظرفیت دارد .
حالا اگر مسئولیت سیراب کردن 20 گلدان را به عهده داشته باشد؛ آیا میتواند با 1 لیتر آب، 20 گلدان را سیراب کند؟ مسلما خیر
دقیقا ذهن انسان هم محدودیتی مشابه محدودیت 1 لیتر آب، برای سیراب کردن 20 گلدان را دارد؛ ما نمیتوانیم از ظرفیت محدود ذهن خود، به طور همزمان در چندین موقعیت استفاده کنیم .
به همین دلیل است؛ وقتی نمیتوانیم نه بگوییم، وارد فرایندی ناخواسته میشویم؛ و این فرایند باعث اشغال بخش عظیمی از ظرفیت ذهنی ما میشود؛ و درنتیجه تمرکز ما بر روی کار ها و اهداف مهم زندگی مان کاهش مییابد.
.
.
یکی از نتایج بارز تقسیم تمرکز و ظرفیت ذهنی، ازبین رفتن انرژی است.
طبق تحقیقات دانشمندان علوم اعصاب در جلوی مغز ما قسمتی وجود دارد به نام (اینسولا)؛ این قسمت مسئول تصمیم گیری های مهم و آگاهانه ای است، که ما در طول روز میگیریم.
ناحیه اینسولای مغز، انرژی محدودی دارد.
اگر ما این انرژی را بدون حساب و کتاب هدر بدهیم؛ دیگر نمیتوانیم در موقعیت های مهم زندگی، تصمیمات درستی اتخاذ کنیم!
درنتیجه یکی از مضرات نداشتنِ این مهارت ، تقسیم انرژی ناحیه اینسولای مغز است و زمانی که شما انرژی خود را صرف موقعیت هایی بکنید که فایده ای برای شما ندارد؛ دیگر نمیتوانید در مواقع مهم تصمیمات درستی اتخاذ کنید.
این مهارت در کنار مهارت های اجتماعی دیگر، در روابط اجتماعی تأثیرات مثبت زیادی دارد.
با استفاده از این مهارت، شما قادر خواهید بود: به طور صحیح و مؤثر در روابط اجتماعی عمل کنید
هچنین این مهارت میتواند به تقویت اعتماد به نفس، رشد شخصیتان کمک شایانی بکند و باعث افزایش خود شکوفایی در وجودتان شود .
مهارت نه گفتنِ درست و هنرمندانه، نیازمند تعادل است.
حالا منظور از تعادل در نه گفتن یعنی چی؟
منظور از تعادل در به کاربردن کلمه «نه» یعنی اینکه به خوبی بتوانید نظرات و خواستههای خود را بیان کنید.
اما در عین حال، احترام به نیازها و حقوق دیگران را نیز رعایت کنید.
همچنین، مهم است که در ارتباط با دیگران، بازخوردها و نقطه نظرهای سازنده و منصفانه آنهارا دریافت کنید و از انتقادهای سازنده استفاده کنید تا بتوانید روابط خود را بهبود ببخشید.
.
در زندگی اجتماعی گاهی مجبوریم به دیگران بگوییم «نه» و آن ها را ناامید کنیم.
مثلاً تعهد کاری مجبورمان میکند به مهمانی ای که قبلاً قولش را داده ایم نرویم برای ساعت پنج عصر برنامه هیجان انگیزتری داریم سرمان شلوغ است و بر خلاف میلمان نمی توانیم تعطیلات را کنار دوستمان باشیم یا خیلی خسته هستیم و دوست داریم زودتر برگردیم خانه
اما این فکر که کسانی را ناامید میکنیم ما را خیلی نگران میکند؛
آن هم کسانی که دوستمان دارند و برای ما ارزش قائل هستند این نگرانی روی رفتار ما با دیگران اثر می گذارد و باعث میشود بدون این که قصدی داشته باشیم؛ برخوردمان اندکی عصبی و بی ادبانه باشد
نمونه اش را میتوانید در دنیای سیاست ببینید آنچه مصیبت به بار می آورد در اغلب موارد خود مشکل نیست بلکه پنهان کاری مسئولان و بی خبری مردم است!
.
.
مطمئن نیستیم میزبان عذر بی رحمانه ما را که مجبوریم زودتر برگردیم خانه یا اصلاً نمی توانیم به مهمانی او برویم می پذیرد یا نه برای همین تلاش میکنیم خبرمان را با توضیح و توجیه های پر آب و تاب بیان کنیم
تا نیش حقیقت را از جان او بیرون بکشیم و سوزش آن را کمتر کنیم.
توجیه های ما به طولانی شدن جلسه کاری ختم نمی شود و فراتر می رود تعمیرگاه هنوز دوچرخه ام را تحویل نداده، پرستار فرزندم بیمار شده، باید اول هفته آینده گزارشم را تحویل بدهم
گاهی از ترس این که مبادا دیگران فکر کنند اولویتهای ما چه قدر سطحی هستند تلاش میکنیم توجیه های غم انگیزتری دست و پا کنیم که شاید خیلی از حقیقت دور باشند
.
.
مادربزرگم بیماری سختی گرفته و مشکوک به وباست، عمویم سکته کرده، یکی از دوست های قدیمی ام در شرف خودکشی است.
از سوی دیگر، احتمالاً نمی توانیم اثر غیبت مان را بر دیگران به درستی حدس بزنیم وبا غرور و خودشیفتگی تصور میکنیم نقش خیلی مهمی داریم.
بنابراین تلاش میکنیم با چهره ای مغموم و چشمانی خیس دوباره دوستمان را مطمئن کنیم که دلیل مهمی برای غیبت داریم تا خوشحالی او را در پی شنیدن این خبر ناگوار به خطر نیندازیم.
ممکن است با لحنی آرام و محتاط از او بپرسیم آیا میتواند بدون ما و حمایت های ما مهمانی اش را برگزار کند؟
بدون ما واقعاً مشکلی پیش نمی آید؟ بعد به او دلگرمی دهیم و بگوییم از صمیم قلب اطمینان داریم که بدون ما هم اوقات خوشی در ساحل خواهد داشت
به این شکل میخواهیم به او ثابت کنیم که نگرانش هستیم و امیدواریم بدون ما خوش بگذراند و با معصومیت جوجه ای کوچک که پروبالش شکسته باشد به او اطمینان میدهیم که خودمان بیشتر ناراحت هستیم که مجبوریم او را تنها بگذاریم.
گاهی نگرانیم بدون حضور ما کاری خوب پیش نرود و به همین علت با ذهنیتی پوچ گرایانه پیشدستی میکنیم و با خشم همان رفتاری را با دیگران میکنیم که می ترسیم با ما بکنند.
اگر می خواهیم مهارت «نه گفتن» و مؤدبانه رد کردن دعوت دیگران را یاد بگیریم، باید شهامت داشته باشیم و خودخواهی های خود را کنار بگذاریم و به جای آن فکر کنیم کسی که دعوتش را رد کردیم حالا واقعاً به چه چیزی نیاز دارد؟
او به حقیقت نیاز دارد، به یک عذرخواهی ساده به اندکی فضا تا بپذیرد دعوتش رد شده و اندکی زمان تا دوباره برنامه ریزی کند و نه بیشتر
.
او به نگرانی کسی که دعوتش را رد کرده نیازی ندارد و همین طور به نگاهی نگران و بیگناه که با فروتنی و البته اندکی تحقیر او را وابسته نشان میدهد.
باید یاد بگیریم در این مواقع صریح و گزیده گو باشیم و بپذیریم ممکن است کسی که با
او خوب رفتار نکرده ایم تا مدتی ما را آدم مهربانی نداند.
در این مواقع باید پیام دوم را بفرستیم نه پیام اول را !
.
میدانم برای مهمانی پنجشنبه خیلی زحمت کشیدی و میدانم چه قدر روی حضور من حساب کردی
اما متأسفم که مجبورم ناراحتت بکنم و بگویم حنجره عمویم دچار التهاب شده خودم دارم اسباب کشی میکنم، حال رئیسم خوب نیست.
اینها یعنی من خیلی خیلی متأسفم و فکر نمیکنم بتوانم به مهمانی بیایم.
تو که از من ناراحت نمیشوی؟ آیا قبلش کمکی از دستم برمی آید؟ بعدش دوست داری بیایم و در تمیز کردن خانه کمکت کنم؟ خیلی دوستت دارم به فکرت هستم و امیدوارم من را ببخشی !
.
پیام دوم
خیلی متأسفم.
کار مهمی پیش آمده مجبورم دعوت پنج شنبه شبت را رد کنم و خودم هم از این بابت خیلی ناراحتم خیلی خیلی عذرخواهی میکنم
امیدوارم من را ببخشی دوست خوبم.
دفعه بعد جبران میکنم.
منبع بخشِ نه گفتنِ مودبانه : ( کتاب مهارت های اجتماعی زیستن، انتشارات مدرسه زندگی، نوشته آلن دوباتن )
برای اینکه بتوانید این مهارت را بیاموزید، باید با تکنیک های مختلفی آشنا بشوید.
من محمدی گلشنی جم در راستای وظیفه اجتمایی خود، در این مقاله تلاش کردم ،
تا توضیحی کامل و جامع درباره عدم استفاده از کلمه «نه» و مزایای داشتن آن به شما عزیزان ارائه دهم.
از اینکه تا انتهای این مقاله همراهِ JAVANENO بودی سپاسگذاریم❤️
